| دفترچه

بلال بن سعد رحمه الله فرمود:

سه چیز هست که اگر در کارها باشند، مورد قبول واقع نمی‌گردند:

• شرک

• کفر

• رأی

گفته شد: «رأی چیست؟»

فرمود: «کتاب الله و سنت رسولش صلی‌الله‌علیه‌وسلم را ترک نماید و به رأی و نظر خویش عمل کند.»

حلیة الاولیاء، ج ۵، ص ۲۲۹.

تابعیِ بزرگوار، امام ابنِ سیرین ـ که در تعبیرِ خواب شهرتی بلند دارد ـ هرگاه کسی از او دربارهٔ خوابی می‌پرسید، به او می‌گفت:

«اتق الله في اليقظة لا يضرك ما رأيت في المنام.»

«در بیداری تقوای الهی پیشه کن؛ آن‌گاه آنچه در خواب دیده‌ای، به تو زیانی نخواهد رساند.»

حِلیةُ الأولیاء و طبقاتُ الأصفياء، ج ۲، ص ۲۷۳.

فضیل بن عیاض رحمه الله درباره آیه ﴿(ليبلوكم أيكم أحسن عملا)﴾ [هود: ۷] می‌گوید:

"أخلصه وأصوبه، فإنه إذا كان خالصا ولم يكن صوابا لم يقبل، وإذا كان صوابا ولم يكن خالصا لم يقبل حتى يكون خالصا، والخالص إذا كان لله، والصواب إذا كان على السنة."

«خالص‌ترین و درست‌ترین عمل؛ اگر خالص باشد ولی درست نباشد، مقبول نیست و اگر درست بود ولی خالص نبود، باز هم مقبول نیست. خالص آن است که برای الله باشد، و درست و صحیح آن است که مطابق سنت باشد.»

حلیة الأولیاء و طبقات الأصفياء، ابونعیم اصفهانی، ج ۸، ص ۹۵.

سفیان ثوری رحمه‌الله می‌گوید:

"أَوَّلُ الْعِلْمِ: الصَّمْتُ، وَالثَّانِي: الِاسْتِمَاعُ. 
وَالثَّالِثُ: الْحِفْظُ. 
وَالرَّابِعُ: الْعَمَلُ بِهِ. 
وَالْخَامِسُ: نَشْرُهُ."

یعنی:

اولِ علم، سکوت است؛
دوم، شنیدن؛
سوم، حفظ کردن؛
چهارم، عمل به آن؛
و پنجم، انتشار آن.

منبع: سمرقندی، تنبیه الغافلین، ص ۴۳۶؛ و أبو نعیم با لفظی دیگر در الحلیة، ج ۳، ص ۳۶۱.