امام عبدالله بن عبدالرحمن دارِمی رحمهالله در سنن خود (شمارهٔ ۲۱۰) روایت میکند:
حَکَم بن مبارک به ما خبر داد، گفت: عمرو بن یحیی به ما خبر داد، گفت: از پدرم شنیدم که از پدرش نقل میکرد و میگفت:
«ما پیش از نماز صبح، کنار درِ خانهٔ عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه مینشستیم. هر وقت بیرون میآمد، همراه او تا مسجد میرفتیم. در همین هنگام، ابوموسی اشعری رضیاللهعنه نزد ما آمد و گفت:
آیا ابوعبدالرحمن (عبدالله بن مسعود) بیرون آمده است؟
گفتیم: نه، هنوز.
پس با ما نشست تا او بیرون آمد. وقتی عبدالله بن مسعود بیرون آمد، همگی به سویش رفتیم. ابوموسی به او گفت:
ای اباعبدالرحمن! همین الآن در مسجد صحنهای دیدم که آن را ناپسند دانستم، هرچند ـ خدا را شکر ـ جز خیر چیزی در آن ندیدم.
گفت: چه چیزی؟
گفت: اگر زنده بمانی، خودت خواهی دید. من در مسجد گروههایی را دیدم که حلقهحلقه نشسته بودند و منتظر نماز بودند. در هر حلقه، مردی ایستاده بود و در دستهایشان سنگریزههایی داشتند. او میگفت: صد بار «اللهاکبر» بگویید؛ و آنان صد بار تکبیر میگفتند. سپس میگفت: صد بار «لا إله إلا الله» بگویید؛ و آنان صد بار تهلیل میگفتند. بعد میگفت: صد بار «سبحانالله» بگویید؛ و آنان صد بار تسبیح میگفتند.
عبدالله بن مسعود گفت: به آنان چه گفتی؟
گفت: چیزی نگفتم؛ منتظر نظر یا دستور تو ماندم.
عبدالله بن مسعود گفت:
«آیا بهتر نبود به آنها دستور میدادی گناهانشان را بشمارند و به آنها اطمینان میدادی که هیچچیز از نیکیهایشان از بین نخواهد رفت؟»
سپس به راه افتاد و ما هم همراهش رفتیم تا به یکی از همان حلقهها رسید. مقابلشان ایستاد و گفت:
«این چه کاری است که انجام میدهید؟»
گفتند: ای اباعبدالرحمن! اینها سنگریزههایی است که با آنها تکبیر و تهلیل و تسبیح را میشماریم.
گفت:
" فَعُدُّوا سَيِّئَاتِكُمْ ، فَأَنَا ضَامِنٌ أَنْ لَا يَضِيعَ مِنْ حَسَنَاتِكُمْ شَيْءٌ ، وَيْحَكُمْ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ ، مَا أَسْرَعَ هَلَكَتَكُمْ هَؤُلَاءِ صَحَابَةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَافِرُونَ ، وَهَذِهِ ثِيَابُهُ لَمْ تَبْلَ ، وَآنِيَتُهُ لَمْ تُكْسَرْ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّكُمْ لَعَلَى مِلَّةٍ هِيَ أَهْدَى مِنْ مِلَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أوْ مُفْتَتِحُو بَابِ ضَلَالَةٍ."
«پس گناهان خود را بشمارید؛ من ضمانت میکنم که هیچکدام از حسنات شما ضایع نشود. وای بر شما، ای امت محمد! چه زود به هلاکت میافتید! صحابهٔ پیامبرتان صلیاللهعلیهوسلم هنوز فراواناند؛ لباسهای او هنوز کهنه نشده و ظرفهایش هنوز نشکسته است. سوگند به کسی که جانم در دست اوست، یا شما بر آیینی هدایتیافتهتر از آیین محمد صلیاللهعلیهوسلم هستید، یا دارید دری از گمراهی را میگشایید.»
گفتند: به خدا سوگند، ای اباعبدالرحمن! ما جز خیر قصدی نداشتیم.
گفت:
" وَكَمْ مِنْ مُرِيدٍ لِلْخَيْرِ لَنْ يُصِيبَهُ ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَنَّ قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ ، وَايْمُ اللَّهِ مَا أَدْرِي لَعَلَّ أَكْثَرَهُمْ مِنْكُمْ."
«چه بسیار کسانی که نیت خیر دارند، اما هرگز به آن نمیرسند. رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم به ما خبر داد که گروهی قرآن میخوانند، اما قرآن از گلوهایشان فراتر نمیرود. به خدا سوگند، نمیدانم؛ شاید بیشترشان همین شما باشید.»
سپس از آنان روی گرداند. عمرو بن سلمه میگوید:
"رَأَيْنَا عَامَّةَ أُولَئِكَ الْحِلَقِ يُطَاعِنُونَا يَوْمَ النَّهْرَوَانِ مَعَ الْخَوَارِجِ " .
«ما بیشتر افراد آن حلقهها را در روز نهروان دیدیم که در کنار خوارج با ما میجنگیدند.»
