| دفترچه

أبی حازم رحمه الله:

اگر دیدی که پروردگار نعمـت هایش را بر تو فراوان نـموده و تو هم در حال سرپیچی از او هستـی" پس بتـرس برحـذر باش "

[ شکر لإبن أبی الدنیا | ٣١ ]

امام ابن حبان رحمه الله:

اگر عقل پدر و مادر می داشـت حتماً یکی از آنان صبـر و دیگری پایداری و ثُـبات می بود.

[ روضة العقلاء | ٤٥ ]

امام علی بن ابی طالب رضی الله عنه:

آن کسی که مرتکب سخن زشت می شود و فردی که آن را نشر می دهد در گناه یکسانند

[ الأدب المفرد للبخاری | ٣٢٤ ]

زهیر البابی رحمه الله:

"إِنْ كُنْتَ سَلِمْتَ مِنَ الْمَعَاصِي، فَإِنَّكَ كُنْتَ فِي عَافِيَةٍ وَإِلَّا فَلَا دَاءَ أَدْوَى مِنَ الذُّنُوبِ."

«اگر از گناهان در امان ماندی، پس بدان که در سلامت و عافیت به سر می‌بری؛ وگرنه هیچ بیماری‌ای بدتر از آلوده شدن به گناهان نیست.»

التوبة، ابن أبي الدنيا، ش: ۵۰.

خَصیف بن عبدالرحمن، در بیماری‌ای که به وفاتش انجامید، چنین می‌گفت:

"اللَّهُمَّ عَلَى مَا فِيَّ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّكَ وَأُحِبُّ رَسُولَكَ."

«خدایا! با همهٔ آنچه (از خطاها و گناهان) که در وجود من هست، تو خودت می‌دانی که من تو و پیامبرت را دوست دارم.»

المحتضرین، ابن أبي الدنیا، ص ۱۲۹، ش: ۱۶۳.

سلیمان بن مهران رحمه الله:

"مَا الْفِيل تحمله مَيتا بأثقل من بعض الجلساء."

«حتی حملِ یک فیلِ مرده هم از هم‌نشینی با بعضی آدم‌ها سنگین‌تر نیست.»

[ العلل بروایة عبدالله بن أحمد | ١٢٦ ]

‍ معمر بن سلیمـان نوشت:

پسـرم کتاب بخر و علم را بنویس (و یادداشت) کن

چـراکه علـم باقی مى ماند ولی دیـنار ها مى روند و نمى ماننـد.

[ الجامع لابن عبدالبـر | ٩٩ ]

امام سفیان ثوری رحمه الله نزد امام ابراهیـم بن أدهم رحمه الله می رفت و می فرمود:

ای ابراهیـم از الله بخواه که ما را بر توحیـد بمیرانـد...

[ الثبات عند الممات | إبن أبی الدنیا ]

امام وهیب رحمه الله:

عیسى بن مریم مى فرمود محبت فردوس ( بهشت ) و ترس از جهنم،

صبر بر سختى ها را به بنده مى بخشند، و بنده را از استراحت در دنیا، دور مى کنند...

[ الزهد لإبن المبارک ٦٤/٢ ]

سفیان ثوری رحمه الله می‌گوید:

«آنان فرزندانشان را برای طلب علم خارج نمی‌ساختند مگر آنکه پیش از آن ادب آموزند».

[حلیة الأولیاء: ۶/ ۳۱۶]

گفته شده که:

از مکارم اخلاق شافعی و کمال عقل وی و صدق اخلاصش یکی این که اغلب مناظراتی که می‌آورد را بدون ذکر طرف مناظره ذکر می‌کند.

زیرا مقصود وی [از ذکر این مناظرات] تقریر حق و دفع شبهات و آموزش راه‌های نظر است، اما نام بردن از شخص مورد مناظره توهم حظ نفس را به وجود می‌آورد.

تابعی بزرگوار حارث بن قیس رحمه الله می‌گوید:

"إذا هممت بخير فعجله."

«هرگاه قصد انجام کاری خیر کردی، در انجام آن شتاب کن.»

المصنف، ابن ابي شیبة، ج ۵، ص ۳۲۶، ش: ۸۵۷۹.

ابن عمر رضی الله عنهما به مردی گفت:

آیا از آتش جهنم در هراسی و دوست داری وارد بهشت شوی؟

گفت: آری به الله سوگند!

فرمود: پدر و مادرت زنده‌اند؟

گفت: مادرم نزد من است.

فرمود: به الله سوگند اگر با او به نرمی سخن گویی و غذایش دهی، بهشتی خواهی بود، در صورتی که از گناهان کبیره دوری کنی.

[الادب المفرد: ۸]

مردی به صحابی جلیل، عبدالله بن عمربن الخطاب رضی الله عنهما نامه نوشت که:

«همه‌ی علم را برایم بنویس»!

پس ابن عمر برایش چنین نوشٰت:

«علم بسیار است،اما اگر توانستی در حالی با الله دیدار کنی که:

پُشتت از خون مردم سبک باشد،

و شکمت از اموالشان خالی باشد،

و زبانت را از آبرویشان باز بداری،

و به امر جماعتشان پایبند باشی،

چنین کن...

والسلام».

[سیر أعلام النبلاء: ۳/ ۲۲۲]

امام عادل، عمر بن عبدالعزیز رحمه الله سوره‌ی تکاثر را خواند و سپس گریست...

سپس این آیه را تکرار کرد: {حتی زُرتُمُ المقابِر} (تا آنکه [مردید و] به دیدار قبور رفتید) و گفت:

من قبرها را جز محل زیارت و دیدار نمی‌بینم. و آنکه زیارت قبر نمود باید برگردد، یا به سوی بهشت و یا به سوی جهنم.

[الرقة والبکاء ابن ابی الدنیا: ۴۲۱]

مالک بن دینار رحمه الله می‌گوید:

«صدیقان هرگاه قرآن برایشان خوانده شود دل‌هایشان برای آخرت از شادی به شور افتد».

[حلیة الأولیاء: ۳۵۸]

﴿وَقُل رَّبِّ زِدْنِی عِلْمًا﴾

(و بگو: پروردگارا بر علمم بیفزای)[طه ۱۱۴]

ابن حجر رحمه الله می‌گوید: دلالت این آیه بر فضیلت علم واضح است، زیرا الله پیامبرش را تنها به افزون خواهی از علم امر کرده نه چیزی دیگر.

[فتح الباری]

پندی کوتاه اما بسیار تاثیرگذار:

عبدالرحمن بن یزید به یکی از یارانش گفت: حالی که اکنون در آن هستی را برای لحظه‌ی مرگ مناسب می‌بینی؟

[تاریخ دمشق]

مکحول می‌گوید: از ابن عمر شنیدم که می‌گفت: بنده از الله طلب خیر (استخاره) می‌کند پس الله برایش برمی‌گزیند اما او نسبت به [انتخاب] پروردگارش عزوجل خشم می‌گیرد، سپس مدتی نمی‌گذرد که با دیدن عاقبت کار متوجه می‌شود [آنچه رخ داد] به خیر او بوده است.

[الزهد لنعیم بن حماد]

پی نوشت:منظور از استخاره،استخاره ای ست که بر اساس سنت باشد نه استخاره های عجیب نوآوری شده و بدعی امروزی که اصل و اساسی شرعی ندارند.

سلمة بن دینار رحمه الله می‌گوید:

ببین چه کارهایی انجام می‌دهی که به خاطر آن مرگ را بد می‌دانی [و خود را آماده نمی‌بینی] همان‌ها را ترک کن، سپس هر گاه از دنیا بروی زیان نمی‌بینی.

[سیر أعلام النبلاء]